ABASENATERI BASABA ABANYARWANDA GUHARANIRA UBUMWE N'UBUDAHERANWA KU MATEKA N'UKURI
Kuri uyu wa KabiriItsinda ry’abasenateri bagize Komisiyo y’Ububanyi n’Amahanga,Ubutwererane n’U mutekano rigizwe na Senateri Muragwa Ndangiza Hadidja na Senateri Evode Uwizeyimana bari mu Karere ka Rubavu kuganira n’inzego zitandukanye mu Karere zifite mu nshingano kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside no guteza imbere ubumwe n’ubudaheranwa bw’Abanyarwanda.
Ni ibiganiro bigamije; Kugenzura uko ingamba zo kurwanya ingengabitekerezo ya jenoside zishyirwa mu bikorwa; Kugenzura imikorere n’uruhare by’amahuriro y’ubumwe n’ubudaheranwa mu guteza imbere ubumwe n’ubudaheranwa bw’Abanyarwanda no kurwanya ingengabitekerezo ya jenoside; Kugenzura uko abarangiza ibihano ku byaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi, bafashwa gusubira mu Muryango Nyarwanda; Kumenya imbogamizi ziri mu kurwanya ingengabitekerezo ya jenoside n’iziri mu guteza imbere ubumwe n’ubudaheranwa n’ingamba ziteganyijwe zo kuzikuraho.
Senateri Evode Uwizeyimana yagaragaje ko ingengabitekerezo ya Jenoside igihari, asaba Abanyarwanda bose kutizirika ku mateka mabi yaranze igihugu, ahubwo bagaharanira ubumwe, ubudaheranwa, no kwirinda amagambo cyangwa imyitwarire yakongera gucamo Abanyarwanda ibice. Mu butumwa yatanze mu kiganiro, Senateri Uwizeyimana yibanze ku kamaro k’amahuriro y’Ubumwe n’Ubudaheranwa, asaba ko adakwiye kuba imvugo gusa, ahubwo agomba gushyirwa mu bikorwa. Yavuze ko hari abantu bagikoresha amagambo agira ingaruka mbi ku bumwe bw’Abanyarwanda, aho bamwe bitwikira amagambo nk’ayo bita “Goyi na Gogwe” bashaka kuvuga ko “Goyi” ari Abahutu naho “Gogwe” ari Abatutsi, ashimangira ko ayo ari amagambo arimo ingengabitekerezo ya Jenoside kandi adakwiriye.
Senateri Hadidja yavuze ko ibiganiro ku bumwe n’ubudaheranwa ari urufunguzo mu rugendo rwo kwiyubaka kw’Abanyarwanda, kuko bituma habaho kuvugisha ukuri, kumenya amateka y’igihugu no guharanira ko ubumwe bw’Abanyarwanda burushaho gushinga imizi.
Mu ijambo rye, Senateri Hadidja yashimangiye ko ibi biganiro bigomba gufatwa nk’umwanya wo kwisuzuma, kwibuka ibyabaye mu mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi no kwiga amasomo bifite mu kubaka ejo hazaza heza. “Uyu ni umwanya wo kugira ngo twiyibutse, twisuzume, turebe iyi gahunda twiyemeje, dushake umuti wo kugirango inoge irusheho kugenda neza,”
Yavuze ko ubumwe n’ubudaheranwa atari gahunda ibaho rimwe ngo irangirire aho, ahubwo ari urugendo rusaba uruhare rw’inzego zose n’umutima wo gukunda igihugu. Yasabye buri wese kugira uruhare mu kubungabunga ibyo u Rwanda rumaze kugeraho, arushaho kubaka sosiyete ishingiye ku kuri, ukuri ku mateka n’ubwiyunge burambye.